menu  

Joods Monument Arnhem
Joods Monument Arnhem

Welkom bij de site van het Joods Monument Arnhem

Een monument voor de 1500 Joodse Arnhemmers die omkwamen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

De jaarlijkse herdenking vindt plaats op de tweede zondag van november op de Jonas Daniël Meijerplaats/Kippenmarkt 

In 2022 zal de herdenking op 1november gehouden worden. 


Hieronder is het meest actuele nieuws vermeld. Voor een overzicht van alle nieuws klik op:

Lees meer nieuws over het Joods Monument Arnhem...

1 december 2021 : Gedenkstenen Mesdaglaan en Rembrandtlaan

In het wijkblad de Penseelstreek nummer 98 (herfst 2021) doet Olga Helmigh verslag van de recente steenlegging voor Joodse oud-bewoners van de wijk. Het gaat om het adres Rembrandtlaan 31, waar de familie Kaufman woonde en om het adres Mesdaglaan 39, waar de familie Bielschowsky woonde. In een aparte column beschrijft Olga Helmigh hoe ze die dag beleefd heeft. Klik hier.

 


21 november 2021: het dagboek van Ada Goldsmid
De Arnhemse Ada (Alida) Goldsmid (1921-1966) is op 29 maart 1940 negentien jaar geworden. In mei sluit ze haar eerste dagboek af en begint aan haar tweede (1940-1942). De redactie koos een aantal fragmenten uit haar tweede dagboek. Ze laten zien hoe een jonge Arnhemse vrouw de beginjaren van de bezetting beleeft, een periode waarin de Joodse bevolkingsgroep meer en meer wordt buitengesloten van elk normaal maatschappelijk leven. Klik hier voor het verhaal.


14 november 2021: Herdenking bij het Joods monument Arnhem

Op zondag 14 november j.l. voerden burgemeester Ahmed Marcouch en opperrabbijn Binyomin Jacobs het woord ter gelegenheid van de jaarlijkse holocaust herdenking bij het Joods monument Arnhem. Opperrabbijn Jacobs noemde leerlingen van het Thomas a Kempis College en het Beekdallyceum “ambassadeurs van de strijd tegen antisemitisme, racisme en discriminatie”. Klik hier voor de foto's. Klik hier voor het scholenproject. Lees meer in de Gelderlander.

 

1 november 2021: de levensloop van de de Arnhemmer Hartog Eijsman
Michèlle van Hofwegen maakte een omvangrijke studie over de levensloop van de de Arnhemmer Hartog Eijsman. Op verzoek van de redactie schreef zij met Gerard Gijsbertsen een artikel over Hartog met als titel: Hartog Eijsman, de man die altijd jong blijft. Klik hier voor het artikel.


19 oktober 2021: Alijda Jacobs from Arnhem smuggeld over ten Jewish persons out from camp Westerbork

Richard Woolderink, auteur van Raalte in oorlogstijd ’40-’45, schreef in 1986 een verhaal over  Alijda Jacobs, die o.a. haar verloofde Simon Bachrach en zijn broers Bennie en Maurits uit kamp Westerbork bevrijdde. De Engelstalige versie stuurde hij recentelijk naar het Holocaust Social Archive (HSA). Ook deed hij een oproep aan de Arnhemmers om Alijda Jacobs te eren met een gedenkteken. Klik hier voor zijn oproep en de Engelse versie van zijn verhaal.


6 oktober 2021: 7-8 oktober 1941: eerste Jodenrazzia in Gelderland

Tachtig jaar geleden op 7 en 8 oktober 1941 werden zeventig Joodse mannen in Gelderland opgepakt, onder hen tenminste zeven Arnhemmers. De bezetter wilde Joden angst aanjagen en ervoor zorgen dat ze zich vogelvrij voelden. Klik hier voor het verhaal.

28 september 2021: Het oorlogsverhaal van Max Wolff

Het oorlogsverhaal van Max Wolff is lang en indrukwekkend.  Geboren uit Joodse ouders in Arnhem in 1926 duikt Max in de oorlog  met zijn ouders onder op elf adressen in Nederland, België en Frankrijk. In juni 1944, kort na D-Day sluit hij zich - achttien jaar oud -  aan bij de geallieerden in Normandië. Dr. Erwin van Loo van het Nederlands Instituut voor Militaire Historie, schreef er een artikel over met als titel “Max Wolff, tolk en militair in dienst van de bevrijders”. Klik hier voor het artikel. 

 

15 september 2021: Nieuwe struikelstenen in Arnhem

Op woensdag 15 september j.l. zijn op 7 adressen in Arnhem 16 nieuwe struikelstenen gelegd

ter nagedachtenis aan de Joodse oud-bewoners, die in de oorlog zijn omgebracht. Op de verschillende adressen werd een korte ceremonie gehouden met een verhaal, soms met een gedicht of met live-muziek. Ook werd kaddisj gezegd. Op Mesdaglaan 39 waren leerlingen van de Heijenoordschool bij de herdenking betrokken. De overige nieuwe adressen zijn: Prümelaan 5, Rijnstraat 43, Zijpendaalseweg 1D, van Pallandtstraat 26, Rembrandtlaan 31 en Noordelijke Parallelweg 69. Voor een overzicht van alle Arnhemse adressen met struikelstenen klik hier. Bij de betreffende personen zijn in het namenregister van deze site foto's van de stenen - en bij enkelen ook teksten van de toespraken - opgenomen.

1september 2021: digitale buurtmonument voor Joodse wijkbewoners Sint Marten Sonsbeek gepresenteerd

Op 12 september 2021 werd in buurtcentrum De Nieuwe Hommel het digitale buurtmonument  “Om niet te vergeten” van Sint Marten Sonsbeek gepresenteerd. Op een digitale kaart zijn de namen en adressen van de 97 Joodse oud-buurtbewoners aan te klikken. Van 24 bewoners zijn de levensgeschiedenissen opgetekend. Het monument zal verder groeien met nieuwe verhalen, waaraan je kunt meeschrijven. De 24 levensgeschiedenissen zijn doorgelinkt naar de betreffende namen in het namenregister van deze site. Zie verder: www.sintmartensonsbeek.nl

 

24 augustus 2021: Arnhemse meisjes in oorlogstijd

Boekennieuws. Lotte, Hannah & Emmy, Arnhemse meisjes in oorlogstijd. Over vriendschap en keuzes tegen de achtergrond van de Jodenvervolging in Arnhem en de Operatie Market Garden. Een roman van Corrine Baard-Post. Verschijnt eind augustus. Klik hier voor meer informatie.

31 juli 2021: Joods Arnhem in vogelvlucht

In maart j.l. gaf Lex Rutgers een lezing over Joods Arnhem van voor de oorlog. De redactie van het tijdschrift Misjpoge nam de tekst op in het nummer 34/2021-2 onder de titel Joods Arnhem in vogelvlucht. Veel wetenswaardigheden komen aan bod, waaronder winkels en bedrijven van Joodse eigenaren op naam en straat. Klik hier voor het verhaal van Lex Rutgers.

11 juni 2021: 'In de voetsporen van de Stille slag' nu op 28 augustus a.s.

Zomerprogramma Erfgoedcentrum Rozet: documentaire over Arnhemse Joodse onderduikkinderen met aansluitend een wandeling langs het verdwenen Joods verleden van de stad. Nu op zaterdag 28 augustus 2021, 15.30-17.30 uur. Start Rozet, einde Joods monument. Kosten 7,50 euro. De geldende regels voor corona worden in acht genomen. De inschrijvers van april krijgen van Rozet bericht over de nieuwe datum en de status van hun inschrijving. Voor meer informatie of inschrijven klik hier

21 mei 2021: Alijda Jacobs bevrijdde acht gevangenen uit Westerbork

Het verhaal van de (niet-joodse) Alijda Jacobs die acht joodse gevangenen uit Westerbork bevrijdde, onder wie haar verloofde Simon Bachrach. Een eerbetoon aan een Arnhemse verzetsvrouw. Met persoonlijke herinneringen van John Bachrach. Lees hier het verhaal.

Op het artikel kwamen verschillende reacties. Klik hier voor de reacties. Het verhaal verscheen ook in de wijkkrant 'Langs Rijn & Rails' van Arnhem-West van september 202met een oproep om mee te denken over een herinneringsplek voor Alijda Jacobs in Lombok, de wijk waar zij opgroeide.

 

7 mei 2021: Sint Marten Sonsbeek 1940-1945, negentig vermoorde Joden
Op de website van Sint Marten Sonsbeek verscheen op 26 april 2021 een artikel van Gerard Ursem: '1940-1945, negentig vermoorde Joden'. Aan het artikel is een oproep toegevoegd om mee te bouwen aan het digitaal monument 'Om niet te vergeten'. Voor het artikel en de oproep klik hier.

 

4 mei 2021: 'Happy' Mogendorff en Vitesse

Een stukje Vitesse historie: het verhaal van de Arnhemmer ‘Happy’ Mogendorff, erevoorzitter en icoon van de club in de naoorlogse jaren. Met persoonlijke herinneringen van Selma en Nico Mogendorff. Lees hier het verhaal. Het verscheen in verkorte vorm ook in het voorjaarsnummer 2021 van de wijkkrant 'de Molenbeker'.

25 maart 2021: In de voetsporen van de Stille slag 10 april a.s. afgelast 

Documentaire over Arnhemse Joodse onderduikkinderen met aansluitend een wandeling langs het verdwenen Joods verleden van de stad gaat vanwege corona niet door. Deelnemers krijgen bericht. Er wordt een nieuwe datum gezocht, wanneer het Erfgoedcentrum Rozet weer open is. Voor informatie over het programma klik hier.   

 

22 maart 2021: Maurits en Mietje Agsteribbe van de Steenstraat

In de Arnhemse Courant wensen zij hun klanten "geluk, voorspoed en vrede". Het is 31 december 1940, de oorlog is acht maanden oud. De situatie wordt dreigender en uiteindelijk levensgevaarlijk. Lees hier het verhaal van Peter Jetten over de Arnhemmers Maurits en Mietje Agsteribbe. Het verhaal is in verkorte vorm opgenomen in de wijkkrant van het Spijkerkwartier nummer 117 jaargang 45 jaar 2021

 

5 maart 2021: De ontruiming van het Joods kindertehuis, het verhaal van mijn moeder
Klaas Korver stuurde ons een verhaal over de ontruiming van het "Jongenshuis" op de Amsterdamseweg. De ontruiming vond plaats op 11 december 1942. De moeder van Klaas, Louisa Korver-van Dijk (1929- 2015) was er als tienjarig meisje getuige van. Klik hier voor het verhaal.

1 maart 2021: Op de foto: de Arnhemse postbode Eilas Schaap

Elias Schaap was voor de oorlog de enige Joodse postbode in Arnhem. In haar boek "de Stille slag, Joodse Arnhemmers, 1933-1945" beschrijft Mago Klijn wie Elias was en hoe het hem en zijn gezin in de oorlog vergaan is. Klik hier voor het verhaal. 


22 februari 2021: zitbank en informatiebord Palestina-pioniers Elden 
Op 26 januari 2021 heeft de gemeente Arnhem in opdracht van de historische kring Elden een zitbank en een informatiebord bij de gedenksteen voor de vermoorde Palestina-pioniers uit Elden geplaatst. Voor meer informatie klik hier.


23 januari 2021: begraven op Moscowa

Begraven op Moscowa: het opmerkelijke verhaal over Jacob Spinoza Catella Jessurun (1877-1955) en zijn vrouw Mietje Hijman Vorst (1885-1973). Jans Askes speurde naar de geschiedenis van het Arnhemse echtpaar Jacob en Mietje. Klik hier voor zijn verhaal.


 

Locatie Joods Monument Arnhem:
Kippenmarkt/Jonas Daniël Meijerplaats